Edukacja jutra. Dziś.

Masz pytanie? Napisz!

kontakt@akademiavr.pl

Wirtualna rzeczywistość (VR) w edukacji

Wywiad z dr Wojciechem Siwakiem z Uniwersytetu w Białymstoku*

Do wspomagania nauki jakich przedmiotów według Pana powinien być wykorzystany VR?

Nie ma szczególnych wskazań odnośnie przedmiotów, do nauczania których powinien być wykorzystany VR. Jednak niektóre przedmioty są dziś lepiej oprogramowane i mają więcej wizualnych elementów do pokazania niż inne. Stąd też przez VR może być wspomagane nauczanie: geografii i nauki o środowisku (zdjęcia i filmy 360°), biologii (zdjęcia i filmy przyrodnicze w VR, symulacje budowy anatomicznej zwierząt, budowy roślin, etc.), fizyki i chemii (symulacja zjawisk i procesów fizycznych i chemicznych).

Na poziomie elementarnym symulacje VR mogą rozszerzyć poznawanie zjawisk niedostępnych na co dzień, np. zjawisk przyrody (wybuchy wulkanów, loty w kosmos, zgłębianie oceanów, itp.), a także odległych miejsc – zabytków, pomników przyrody. Na pierwszym etapie poznawania VR zwykle korzysta się ze statycznych lokacji, nazywanych często „planszami”, czyli zdjęć 360°, pokazujących jakieś środowisko, które oglądamy rozglądając się dookoła.

Kolejny etap to oglądanie w goglach VR filmów 3D, w których uczestniczymy z możliwością rozglądania się wokół.

Na etapie zaawansowanym i polecanym zwłaszcza starszym uczniom, najciekawszym, ale i najbardziej drogim i skomplikowanym technicznie rozwiązaniem jest pełne VR z możliwością interakcji z symulacją, poprzez urządzenia takie jak kontrolery czy skanery ruchu. Takie rozwiązania, dostępne na urządzeniach Oculus Rift lub HTC Vive, pozwalają na w pełni interaktywną edukację. Można wtedy zagłębić się np. w wirtualnym laboratorium i symulować procesy chemiczne, wybierając probówki i odczynniki, obserwować zjawiska przez symulatory mikroskopów elektronowych, przesuwać planety na orbitach w symulacjach kosmosu. W programach artystycznych zaś na przykład malować w trójwymiarze własne obrazy, do których wnętrza można wejść, albo oglądać je ze wszystkich stron, jak rzeźby. Rynek edukacyjnych programów VR rozwija się bardzo dynamicznie i co kilka miesięcy pojawiają się nowe obszary zastosowań VR.

Jak VR jako zaawansowane narzędzie dydaktyczne Pana zdaniem wpływa na wyniki w nauce?

Zasadniczo podobnie jak inne media używane w edukacji, takie jak film, tv, wideo, multimedialne programy komputerowe. Plusem VR jest możliwość doświadczenia zjawisk i środowisk prawie jak w doświadczeniu realnym, stąd emocje związane z doświadczaniem VR mogą wpłynąć na lepsze zrozumienie zjawisk, procesów, a tym samym lepsze przyswojenie wiedzy. Niemniej, z uwagi na to, że VR jest nową technologią w edukacji, nie ma jeszcze obszernych wyników badań na temat jakości edukacji z wykorzystaniem VR.

Jak Pan zauważył, nie ma jeszcze obszernych wyników badań na temat jakości edukacji z wykorzystaniem VR, ale czy według Pana VR ma wpływ na np. szybkość uczenia się i trwałość zdobytej wiedzy?

Moim zdaniem nie, szybkość uczenia i trwałość zdobytej wiedzy zależy od procesów poznawczych i procesów optymalizacji informacji, a te można wspomagać przez inne techniki, jak np. nauka szybkiego czytania czy nauka zapamiętywania. W przypadku VR z pewnością pomaga ona rozwinąć orientację przestrzenną i osoby z dobrą orientacją przestrzenną i spostrzegawczością lepiej radzą sobie z treściami dostarczanymi przez VR.

Czy i jakie obszary rozwoju dziecka stymuluje technologia VR wg Pana? A może któreś hamuje?

Na pewno rozwija orientację przestrzenną, w pewnym wymiarze spostrzegawczość i zdolności motoryczne. Niemniej pojawiają się poważne badania, wskazujące iż tzw. tabletowe dzieci, a tym bardziej zanurzone w świat VR, tracą niektóre zdolności interakcji w świecie realnym, mają problemy z naśladowaniem ułatwiającym poznanie świata, ale także empatię i rozwój relacji interpersonalnych (w symulowanych środowiskach, jak gry komputerowe, symulacje 3D, aplikacje na smartfony i tablety niezbyt aktywnie pracują tzw. neurony lustrzane, odpowiadające m.in. za procesy naśladowania, które jest podstawą poznania i uczenia się). Dlatego korzystnym rozwiązaniem jest łączenie nauki przez symulację i sztuczne środowiska VR z edukacją w wymiarze realnym, czyli stosowanie metody edukacji hybrydowej, łączącej uczenie za pomocą technologii z żywym kontaktem z nauczycielem.

Czy technologia VR jest utrudnieniem czy ułatwieniem dla nauczyciela w jego pracy z dziećmi? Dlaczego?

Jak odpowiedziałem wcześniej, wiele zależy od nauczyciela. Technologia nie wyręczy go w pracy, i choć jest ułatwieniem, wymaga poznania jej przez nauczyciela, odpowiedniego doboru treści VR i połączenia ich z dyskusją, rozmową, analizą, która może odbywać się wirtualnie, przez czaty, fora, komunikatory, itp., ale powinna realizować się także w wymiarze fizycznym, w realnej przestrzeni klasy czy innego miejsca, w którym prowadzone są zajęcia. Jest to trudne, ale daje dobre efekty, zwłaszcza wobec młodych ludzi zanurzonych w świat nowych technologii, którzy oczekują nowych sposobów i wymiarów kształcenia, odpowiednich dla świata, w którym dziś żyjemy.

* Dr Wojciech Siwak – medioznawca, kulturoznawca, badacz zastosowań nowych technologii w edukacji i sztuce. Pracuje w Zakładzie Kulturoznawstwa na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku.

 

Warsztat dla nauczycieli w Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku

   19 września 2017 w Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku przy ul. Złotej 4 mieliśmy przyjemność poprowadzić warsztat  pt. “Wirtualna rzeczywistość, czym jest i jak wykorzystać w edukacji?”. Spotkanie było skierowane do nauczycieli klas 1 – 6 szkoły podstawowej, którzy interesują się wykorzystaniem nowych technologii w procesie nauczania.

   Gospodarz warsztatów, pani Katarzyna Gagan – konsultant ds. informatyki, powitała uczestników i wygłosiła słowo wstępne, wprowadzając obecnych w tematykę zajęć. Następnie, dzięki wystąpieniom prelegentów Akademii VR,  nauczyciele dowiedzieli się czym właściwie jest wirtualna rzeczywistość (VR), czym różni się od rozszerzonej rzeczywistości (AR), jak szerokie zastosowanie ma w różnych dziedzinach życia np.: w chirurgii, architekturze czy w ćwiczeniach wojskowych. Oczywiście punktem kulminacyjnym było omówienie możliwości wykorzystania wirtualnej rzeczywistości w edukacji na przykładzie innowacyjnych projektów z całego świata, a także Akademii VR.

akademia VR CEN
Warsztaty dla nauczycieli w CEN, wrzesień 2017

Wirtualna rzeczywistość w edukacji

   Kolejnym etapem warsztatów było poprowadzenie jednej z lekcji Akademii VR, przez tutora – nauczyciela Akademii VR, który przedstawił informacje naukowe oraz ciekawostki ze świata wulkanów. Nauczyciele uczestniczący w spotkaniu mieli możliwość stać się na chwilę uczniem szkoły podstawowej i przekonać się osobiście jak od strony praktycznej wyglądają zajęcia z wykorzystaniem sprzętu wirtualnej rzeczywistości. Mogli przeżywać te same wrażenia i emocje, które wywołuje lekcja VR wśród uczniów. Musimy przyznać, że grupa była bardzo grzeczna i aktywna podczas zajęć, każdy z nauczycieli zasłużył na 6 🙂

   Warsztaty zakończyły się podsumowaniem zdobytej wiedzy o wulkanach w formie… Kalamburów. Następnie posypały się pytania uczestników, na które prowadzący starali się udzielać wyczerpujących odpowiedzi.

       Wydarzenie spotkało się z zainteresowaniem nauczycieli o czym świadczyła pełna sala. Część pedagogów wyraziła chęć uczestnictwa w zajęciach proponowanych przez Akademię VR ze swoimi klasami. Wierzymy, że główny cel warsztatów – przybliżenie wirtualnej rzeczywistości środowisku nauczycielskiemu oraz pokazanie, że lekcje z wykorzystaniem sprzętu VR, mogą być interesujące i zarazem wartościowe – został osiągnięty!

Edukacja w wirtualnej rzeczywistości na World Science Festival

Światowej klasy edukacja VR w naszym salonie w Białymstoku

world science festival - wirtualna rzeczywistość w edukacji
Wirtualna rzeczywistość w edukacji na World Science Festival

World Science Festival to jeden z największych festiwali nauki na świecie. Organizowany jest co roku w Nowym Jorku i odwiedzają go setki tysięcy gości z całego świata. Wydarzenie to samo w sobie jest niezwykłe i skupia na sobie uwagę mediów i środowiska naukowego, jednak w roku 2017 było wyjątkowe z dwóch powodów:

  •  Po raz pierwszy przeprowadzona została w ramach Festiwalu prelekcja w wirtualnej rzeczywistości.
  •  Uczestniczył w nim nasz salon 😀

Tak naprawdę oba powyższe punkty można połączyć w jeden, ponieważ mieliśmy ogromną przyjemność i zaszczyt współpracować z firmą Abelana VR, która stworzyła oprogramowanie na potrzeby prelekcji i zaprosiła nas do kooperacji. Ale nie tylko nas! Ostatecznie w wydarzeniu uczestniczyły salony z całego świata połączone w wirtualnej rzeczywistości zainteresowane tematyką edukacji VR. Obecni byli reprezentanci między innymi Kanady, Izraeal, Danii, Białorusi i Brazyli. A wśród nich dwie ekipy z Polski – Cybersowa i krakowski Headtrip.

Wykład w wirtualnej rzeczywistości

Brian Greene - edukacja vr - World Science Festival
Brian Greene – światowej sławy fizyk i popularyzator nauki.

Wykład w wirtualnej rzeczywistości prowadzony był przez Briana Greene – światowej sławy fizyka, jednego ze współtwórców World Science Festival. Przedmiotem wykładu było zobrazowanie koncepcji wielowymiarowości świata, niezatrzymujac się oczywiście na 3 wymiarach, ale idąc dalej w kolejne. Pomóc w tym miało niespotykane dotąd środowisko edukacyjne w wirtualnej rzeczywistości, w którym każdy z uczestników był obecny w formie humanoidalnego awatara. Siedzieliśmy w wirtualnej sali wykładowej i mieliśmy możliwość zarówno zadawania pytań prowadzącemu (oczywiście, gdy wyraził na to zgodę i zareagował na wyświetlający się nad awatarem znak zapytania), jak i tworzyć “wielowymiarowe” obiekty z użyciem kontrolerów HTC Vive. A gdy taki obiekt został już stworzony, mogliśmy nim manipulować, zmieniając jego parametry, a także… rzucić w innych uczestników zajęć lub prowadzącego 😀 Samo wrażenie uczestnictwa w wykładzie w wirtualnej rzeczywistości było wspaniałe, choć trwało dosyć krótko – około 45 minut. Miejmy nadzieję, że uda się je powtórzyć już przy okazji kolejnej edycji za rok.

To się dopiero nazywa edukacja przyszłości

Namiastkę tego wydarzenia dajemy na każdych zajęciach edukacyjnych dla szkół podstawowych Akademii VR, jednak tam koncentrujemy się na tematach bardziej przystępnych dla uczniów klas 1-6 🙂