Edukacja jutra. Dziś.

Masz pytanie? Napisz!

kontakt@akademiavr.pl

Akademia VR na X Ogólnopolskim Zlocie Innowacyjnych Nauczycieli i Dyrektorów!

24 marca 2018 roku na X  Ogólnopolskim Zlocie Innowacyjnych Nauczycieli i Dyrektorów przedstawiciele Akademii VR mieli przyjemność poprowadzić warsztat na temat: „Wirtualna rzeczywistość (VR) w edukacji”.

Była to okazja do zapoznania się uczestników z innowacyjną technologią VR, niebędącą już tylko pieśnią przyszłości, a wykorzystywanym w wielu polskich szkołach urozmaiceniem lekcji. Opowiedzieliśmy także m.in. o wirtualnym wykładzie prowadzonym przez Briana Greene w ramach World Science Festival w 2017 w Nowym Jorku, którego uczestnicy siedzieli wygodnie na fotelach… w Białymstoku. Było także o tym czy warto inwestować w VR stacjonarny i VR mobilny w szkołach, a także o reakcjach na wirtualną rzeczywistość polskich uczniów. Na warsztatach porozmawialiśmy o tym, jak nauczyciele i dyrektorzy widzą przyszłość wirtualnej rzeczywistości w polskim szkolnictwie.

W 2016 roku wirtualna rzeczywistość (VR) przebojem wdarła się do mediów i świadomości konsumentów. Do globalnej dystrybucji trafiły takie urządzenia jak HTC Vive czy Oculus Rift. Samsung zaczął dodawać do swoich telefonów gogle VR i sprzęty te zaczęły trafiać pod strzechy. Przez kilkanaście miesięcy media technologiczne regularnie zalewały czytelników relacjami dotyczącymi coraz to nowych urządzeń obsługujących VR oraz debatowały nad nowymi potencjalnymi zastosowaniami tej technologii w przeróżnych branżach. W 2018 roku krajobraz ten wygląda nieco spokojniej. Mniej jest szumu medialnego, ale za to więcej stabilnych, bezpiecznych i gotowych do wdrożenia na szerszą skalę rozwiązań. VR przeszedł od fazy dem technologicznych, prezentujących możliwości sprzętowe, do fazy faktycznych wdrożeń i realnych zastosowań. Jednym z przykładów implementacji tej technologii jest działalność Akademii VR, która pozwala całym klasom przenieść się do wirtualnej rzeczywistości w trakcie lekcji, bez opuszczania budynku szkoły i – przy narracji prowadzącego – uczyć się o miejscach i zjawiskach przeważnie niedostępnych do obejrzenia osobiście, jak wulkany, czy księżyce Jowisza.

Klasa integracyjna w wirtualnej rzeczywistości

Relatywnie często spływają do nas zapytania czy klasy integracyjne mogą brać udział w zajęciach Akademii VR. Odpowiadamy: jak najbardziej.  Akademię VR przeprowadziliśmy do tej pory dla klas integracyjnych, w których były m.in. dzieci autystyczne, na wózkach inwalidzkich, a nawet z porażeniem mózgowym. Oczywiście, każda klasa jest inna i warto przed zgłoszeniem się do nas przemyśleć czy każdy uczeń będzie mógł odpowiednio skorzystać z lekcji VR, a przy dzieciach z większymi deficytami rozwojowymi, nawet skonsultować się z lekarzem. Natomiast nasze dotychczasowe wnioski z zajęć VR z klasami integracyjnymi są bardzo pozytywne:  praktycznie wszyscy uczestnicy są aktywni i wychodzą zadowoleni, a nauczyciele nie mogą się temu nadziwić.

Co na to inne źródła?

Chcieliśmy sprawdzić, czy nasza obserwacja o potencjalnie pozytywnym wpływie wirtualnej rzeczywistości na uczniów “bardziej wymagających” zgadza się z tym, co twierdzą inne środowiska. Przeszukaliśmy internet skupiając się na kwestii użycia nowych technologii w pracy/terapii z dziećmi z deficytami rozwojowymi. Spośród znalezionych informacji, przytoczymy dwie. Zdaniem coraz większej grupy badaczy “nowe technologie … przyczyniają się do osiągania postępów rozwojowych”(1). Badania potwierdzają także, że np. w przypadku dzieci z porażeniem mózgowym wirtualna rzeczywistość poprawia również koordynację oko – ręka (2), tak ważną w codziennym życiu.  

Nasze doświadczenia z klasami integracyjnymi

Opiekunowie, którzy towarzyszą klasie integracyjnej, często dziwią się, że podczas lekcji Akademii VR prawie wszyscy uczniowie są aktywni, dobrze odnajdują się w nowej rzeczywistości, radzą sobie z wyznaczonymi zadaniami i pozytywnie odbierają to, co wokół nich się dzieje. Potwierdzeniem tych słów może być przykład  10-letniej dziewczynki z autyzmem, na co dzień zamkniętej w swoim świecie, a na naszych zajęciach zachowującej o wiele bardziej otwarcie. Uczestniczyła ona we wspólnych zabawach, oglądała z zainteresowaniem obrazy w goglach, na które żywo reagowała. Poza tym słuchała prowadzącego i parokrotnie nawiązywała z nim kontakt wzrokowy. Inny przykład stanowi chłopiec z Białegostoku z zaburzeniami lękowymi, bardzo przywiązany do swego pluszaka, niepewnie czujący się w nieznanych warunkach. W miarę upływu lekcji zaczynał wchodzić w interakcję z nauczycielem oraz z innymi dziećmi. Kilkanaście minut przed końcem zajęć odrzucił nawet swoją zabawkę. Zajęcia z użyciem wirtualnej rzeczywistości są niesamowicie atrakcyjne, przyciągają dziecięcą uwagę, wzbudzają zaciekawienie tematem i zachęcają do poznawania świata, zarówno w przypadku dzieci z trudnościami, jak i zdrowych. Być może w przyszłości będą wykorzystywane w codziennej pracy każdego nauczyciela klasy integracyjnej i pomogą rozwiązać wiele problemów.

 

(1)http://zdrowie.dziennik.pl/dziecko/artykuly/454958,nowe-technologie-w-diagnozie-i-terapii-dzieci-autystycznych.html

(2)https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4540838/

Wirtualna rzeczywistość (VR) w edukacji

Wywiad z dr Wojciechem Siwakiem z Uniwersytetu w Białymstoku*

Do wspomagania nauki jakich przedmiotów według Pana powinien być wykorzystany VR?

Nie ma szczególnych wskazań odnośnie przedmiotów, do nauczania których powinien być wykorzystany VR. Jednak niektóre przedmioty są dziś lepiej oprogramowane i mają więcej wizualnych elementów do pokazania niż inne. Stąd też przez VR może być wspomagane nauczanie: geografii i nauki o środowisku (zdjęcia i filmy 360°), biologii (zdjęcia i filmy przyrodnicze w VR, symulacje budowy anatomicznej zwierząt, budowy roślin, etc.), fizyki i chemii (symulacja zjawisk i procesów fizycznych i chemicznych).

Na poziomie elementarnym symulacje VR mogą rozszerzyć poznawanie zjawisk niedostępnych na co dzień, np. zjawisk przyrody (wybuchy wulkanów, loty w kosmos, zgłębianie oceanów, itp.), a także odległych miejsc – zabytków, pomników przyrody. Na pierwszym etapie poznawania VR zwykle korzysta się ze statycznych lokacji, nazywanych często „planszami”, czyli zdjęć 360°, pokazujących jakieś środowisko, które oglądamy rozglądając się dookoła.

Kolejny etap to oglądanie w goglach VR filmów 3D, w których uczestniczymy z możliwością rozglądania się wokół.

Na etapie zaawansowanym i polecanym zwłaszcza starszym uczniom, najciekawszym, ale i najbardziej drogim i skomplikowanym technicznie rozwiązaniem jest pełne VR z możliwością interakcji z symulacją, poprzez urządzenia takie jak kontrolery czy skanery ruchu. Takie rozwiązania, dostępne na urządzeniach Oculus Rift lub HTC Vive, pozwalają na w pełni interaktywną edukację. Można wtedy zagłębić się np. w wirtualnym laboratorium i symulować procesy chemiczne, wybierając probówki i odczynniki, obserwować zjawiska przez symulatory mikroskopów elektronowych, przesuwać planety na orbitach w symulacjach kosmosu. W programach artystycznych zaś na przykład malować w trójwymiarze własne obrazy, do których wnętrza można wejść, albo oglądać je ze wszystkich stron, jak rzeźby. Rynek edukacyjnych programów VR rozwija się bardzo dynamicznie i co kilka miesięcy pojawiają się nowe obszary zastosowań VR.

Jak VR jako zaawansowane narzędzie dydaktyczne Pana zdaniem wpływa na wyniki w nauce?

Zasadniczo podobnie jak inne media używane w edukacji, takie jak film, tv, wideo, multimedialne programy komputerowe. Plusem VR jest możliwość doświadczenia zjawisk i środowisk prawie jak w doświadczeniu realnym, stąd emocje związane z doświadczaniem VR mogą wpłynąć na lepsze zrozumienie zjawisk, procesów, a tym samym lepsze przyswojenie wiedzy. Niemniej, z uwagi na to, że VR jest nową technologią w edukacji, nie ma jeszcze obszernych wyników badań na temat jakości edukacji z wykorzystaniem VR.

Jak Pan zauważył, nie ma jeszcze obszernych wyników badań na temat jakości edukacji z wykorzystaniem VR, ale czy według Pana VR ma wpływ na np. szybkość uczenia się i trwałość zdobytej wiedzy?

Moim zdaniem nie, szybkość uczenia i trwałość zdobytej wiedzy zależy od procesów poznawczych i procesów optymalizacji informacji, a te można wspomagać przez inne techniki, jak np. nauka szybkiego czytania czy nauka zapamiętywania. W przypadku VR z pewnością pomaga ona rozwinąć orientację przestrzenną i osoby z dobrą orientacją przestrzenną i spostrzegawczością lepiej radzą sobie z treściami dostarczanymi przez VR.

Czy i jakie obszary rozwoju dziecka stymuluje technologia VR wg Pana? A może któreś hamuje?

Na pewno rozwija orientację przestrzenną, w pewnym wymiarze spostrzegawczość i zdolności motoryczne. Niemniej pojawiają się poważne badania, wskazujące iż tzw. tabletowe dzieci, a tym bardziej zanurzone w świat VR, tracą niektóre zdolności interakcji w świecie realnym, mają problemy z naśladowaniem ułatwiającym poznanie świata, ale także empatię i rozwój relacji interpersonalnych (w symulowanych środowiskach, jak gry komputerowe, symulacje 3D, aplikacje na smartfony i tablety niezbyt aktywnie pracują tzw. neurony lustrzane, odpowiadające m.in. za procesy naśladowania, które jest podstawą poznania i uczenia się). Dlatego korzystnym rozwiązaniem jest łączenie nauki przez symulację i sztuczne środowiska VR z edukacją w wymiarze realnym, czyli stosowanie metody edukacji hybrydowej, łączącej uczenie za pomocą technologii z żywym kontaktem z nauczycielem.

Czy technologia VR jest utrudnieniem czy ułatwieniem dla nauczyciela w jego pracy z dziećmi? Dlaczego?

Jak odpowiedziałem wcześniej, wiele zależy od nauczyciela. Technologia nie wyręczy go w pracy, i choć jest ułatwieniem, wymaga poznania jej przez nauczyciela, odpowiedniego doboru treści VR i połączenia ich z dyskusją, rozmową, analizą, która może odbywać się wirtualnie, przez czaty, fora, komunikatory, itp., ale powinna realizować się także w wymiarze fizycznym, w realnej przestrzeni klasy czy innego miejsca, w którym prowadzone są zajęcia. Jest to trudne, ale daje dobre efekty, zwłaszcza wobec młodych ludzi zanurzonych w świat nowych technologii, którzy oczekują nowych sposobów i wymiarów kształcenia, odpowiednich dla świata, w którym dziś żyjemy.

* Dr Wojciech Siwak – medioznawca, kulturoznawca, badacz zastosowań nowych technologii w edukacji i sztuce. Pracuje w Zakładzie Kulturoznawstwa na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku.

 

Dla kogo są zajęcia w Akademii VR w Białymstoku?

Zajęcia w Akademii VR przeznaczone są do wszystkich chętnych uczniów szkoły podstawowej oraz ich nauczycieli i opiekunów. Preferowany wiek to 6-12 lat, czyli klasy 1-6, bez względu na płeć, pochodzenie czy zainteresowania! Na nasze lekcje zapraszamy zarówno szkoły białostockie, jak również podbiałostockie – jednym słowem: wszystkie placówki edukacyjne zainteresowane wzbogaceniem zajęć szkolnych o nowe technologie i doświadczenia.

Jak wygląda organizacja zajęć?

Jedna grupa/klasa powinna liczyć maksymalnie 30 osób. Przed zajęciami zostanie ona podzielona na dwa mniejsze zespoły np. 15-osobowe. Jeden z nich uczestniczy w lekcji na wybrany temat – dla przykładu – Wulkany, gdzie w goglach ogląda materiały edukacyjne w technologii VR (wirtualnej rzeczywistości). Drugi zespół w tym czasie korzysta z atrakcji w salonie VR “Cybersowa” – ogląda animacje i gra na konsolach HTC Vive. Po 45 minutach następuje zamiana między grupami. Pojedyncze zajęcia Akademii VR dla jednej klasy trwają 1,5 godziny i są możliwe po wcześniejszym uzgodnieniu i rezerwacji terminu.

A co w trakcie zajęć robi nauczyciel szkolny?

Zachęcamy, aby nauczyciele oraz opiekunowie towarzyszący uczniom czynnie angażowali się w zajęcia – zwracali uwagę na zachowanie dzieci, oglądali razem z nimi przygotowane materiały, zadawali pytania lub na nie odpowiadali, brali udział w zabawach podsumowujących. Dlaczego? To świetnie integruje klasę i nauczyciela- VR łączy ludzi!

Zastosowania VR w różnych dziedzinach

Technologia VR jest obecnie dynamicznie rozwijającą się dziedziną informatyki, a wielu kojarzy się tylko z zabawą. Trzeba jednak wiedzieć, że wykorzystuje się ją w wielu sferach życia, nie tylko w rozrywce! VR także uczy, pomaga oraz ułatwia wykonywanie różnych czynności. Gdzie wobec tego stosowana jest technologia VR?

EDUKACJA.
VR wykorzystuje się do organizacji nauki i szkoleń, czyli w modnym obecnie e-learningu, w trakcie którego można zdobywać i uzupełniać wiedzę bez wychodzenia z domu. Poza tym powstają lekcje tematyczne, z wykorzystaniem gogli VR oraz obrazów 360 stopni. Dzięki nim można “przenieść się” w głębiny oceanu oraz obcować z jego mieszkańcami, zobaczyć z dużą dokładnością jak wyglądają poszczególne organy ludzkiego ciała czy zwiedzić wybrane miasto lub muzeum. Poza tym VR jest bardzo przydatny i coraz częściej stosowany w nauce języków obcych – taka nauka jest mniej stresująca i przyjemniejsza.

ARCHITEKTURA.
W tej dziedzinie VR pomaga stworzyć wirtualny model projektu budynku, pomieszczenia, danego wnętrza czy ogrodu. Umożliwia to wirtualne spacery np. po pokoju gościnnym, podczas których klient może zobaczyć jego wnętrze zanim jeszcze zostanie wybudowane: zadecydować o jego urządzeniu, dekoracji, ustawić wszystko według własnych upodobań… Taką usługę cechuje duża interaktywność, a to pomaga m. in. w sprzedaży nieruchomości i ułatwia wykonanie końcowego, idealnego projektu.

MARKETING.
Obecnie coraz częściej firmy chcące wypromować swój produkt inwestują w dobrą reklamę. Kampanie reklamowe wykorzystujące technologię VR przenoszą klientów w bajkowy świat doznań wzrokowych, smakowych, a nawet w wymiar zapachów. W wirtualnym świecie można np. nałożyć reklamowane buty sportowe (pomysł dla producentów takich butów!) i jako sławny piłkarz wykonywać w nich różne czynności, chociażby dryblować, strzelać gole… Albo przenieść się na znany wybieg dla modelek czy przeżyć ekscytującą jazdę samochodem sportowym lub saniami Św. Mikołaja….A to wszystko w tych jednych butach 😉

MEDYCYNA.
Jest to dziedzina, która bardzo chętnie korzysta z nowinek technologicznych, w tym z VR-u. Najczęściej ma on zastosowanie w rehabilitacji oraz terapii zarówno fizycznej, jak i psychicznej. Leczy się w ten sposób stresy pourazowe, depresję, różnego rodzaju fobie np. arachnofobię, lęki, traumy oraz urazy fizyczne – niedowłady, trudności motoryczne związane z porażeniem mózgowym itp. Przeprowadzone badania wykazały, że korzystanie z urządzeń z technologią VR poprawia kontrolę nad własnym ciałem i umysłem, zwiększa sprawność motoryczną, polepsza percepcję oraz stymuluje organizm do działania. Do tej pory stworzono m. in.: urządzenie – platformę Mind Motion PRO – pomagające w rehabilitacji pacjentów po udarze, Virtual Reality Point Reduction – pomagające w leczeniu bólu ludziom po oparzeniach czy urządzenie do treningów dla dzieci z porażeniem mózgowym. Poza tym technologia VR jest szeroko stosowana przy organizacji szkoleń dla chirurgów, gdzie mając do dyspozycji wirtualny stół operacyjny i salę, mogą ćwiczyć zabiegi, doskonalić techniki pracy, przerabiać różne scenariusze wydarzeń oraz wymieniać się doświadczeniami…Bez konieczności obecności pacjenta.

WOJSKO.
Przy o wiele niższych nakładach finansowych, a takiej samej skuteczności, żołnierze mogą doskonalić swoje umiejętności techniczne, strategiczne i sprawnościowe. Trenują walkę, manewry, samokontrolę i sprawność na urządzeniach symulujących pole walki, lot samolotem, strzelanie itd. VR to dla nich istna kopalnia realistycznych doznań, które mogą się przydać podczas prawdziwej walki.

ARCHEOLOGIA.
Używając dronów, archeolodzy mogą zeskanować np. starożytne ruiny, jaskinię czy niedostępne miejsce, a następnie stworzyć wirtualny obraz badanego obiektu oraz szczegółowy plan jego badań bez narażania kogokolwiek na niebezpieczeństwo. Technologia VR zdecydowanie ułatwia tak trudną pracę.